بانفسهم خيرا و حديث ان حسن الظن من الايمان نيز محسن اين قسم است دويم حرام و آن گمان بد است به خدا و مؤمنان كه موجب اثم است و مثمر عقوبة سيم مندوب و آن غلبه ظن است در امور اجتهاديه چهارم مباح و آن ظن است در امور دنيوى و مهمات معيشتى و در اين صورت بدگمانى موجب سلامتيست و سبب انتظام امور دنيوى و در حديث آمده كه بگذاريد آنچه خدا پوشيده است آن را يعنى بتجسس آن مشغول مشويد و نيز از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مرويست كه حق تعالى حرام كرده است از مرد مسلمان خون او و عرض او و آنكه گمان بد برند در حق او و ثعلبى در تفسير خود از ابى قلابه نقل كرده كه عمر بن الخطاب را گفتند كه ابى محجن ثقفى در خانه خود نشسته و بخمر خوردن مشغولست عمر برخواست و به خانه او رفت ديد كه او با مردى نشسته و هيچ خمرى در ميان ايشان نيست ابى المحجن گفت ايعمر اين فعل حرام است كه كردى زيرا كه حق تعالى از تجسس نهى فرموده و تو مرتكب آن شدى پس عمر منفعل شده از مجلس برخواست و ترك تجسس كرد و بعد از اجتناب ظن و تجسس برسد باب غيبت نيز ميفرمايد كه وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً و بايد كه غيبت نكنيد بعضى از شما بعضى ديگر را يعنى در غيبت يكدگر را ببدى نام مبريد چنان كه در باره سلمان كرديد پس در بيان آنكه غيبت افحش چيزهاست ميفرمايد كه أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ آيا دوست ميدارد يكى از شما أَنْ يَأْكُلَ آنكه بخورد لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً گوشت برادر خود را در حالتى كه مرده بود آن برادر فَكَرِهْتُمُوهُ پس بتحقيق بكراهة خواهيد داشت از آن و ممكن نخواهد بود شما را انكار كراهة آن پس همچنانكه شما بسيار كاره و متنفريد از خوردن گوشت برادر مرده بايد كه از غيبت نيز به اين وجه اجتناب نماييد چه طبع و شرع منكر آنست وَ اتَّقُوا اللَّهَ و بترسيد از عقوبات الهى بسبب ارتكاب غيبت إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ بدرستى كه خداى پر برندهء توبه است از جمعى كه توبه كنند از غيبت رَحِيمٌ مهربان بر آنان كه بازايستند از آن و غيبت عبارتست از آنكه در غايبانه كسى سخن گويند كه اگر در مواجه با او گويند او را بد آيد و از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پرسيدند كه ما الغيبت غيبت چيست فرمود آنست كه ياد كنى برادر خود را به آنچه از او كاره باشد پس اگر آن چيز در او باشد بتحقيق كه غيبت او نمودهء و اگر در او نيست او را بهتان نمودهء و نيز فرموده كه غيبت مسلمانان مكنيد و در پى عورات و بديهاى ايشان مباشيد كه هر كه در پى عورات برادران مسلمان باشد حق تعالى ويرا رسوا سازد و اگرچه در ميان منزل خود باشد و نيز از آنحضرت منقولست كه بر شما باد كه از غيبت اجتناب نماييد كه غيبت سخت‌تر